The TFA Journal and its Articles on Legends as a Mediator of Cultural Memory*
TFR and legends
DOI:
https://doi.org/10.61620/tfa.105Keywords:
TFA, legend, cultural memory, folklore research history of TurkeyAbstract
This study examines articles on legend genre published in the Turkish Folklore Research Journal (TFA) between 1949 and 1980, in 366 issues. During this period, TFA was the only journal publishing in the field of folklore in Turkey. The journal published collection and analysis articles on almost every topic of folklore from almost every region of Turkey. Our aim is to discuss the 132 articles on legends as cultural memory. In this study, the concept of cultural memory is used within the framework outlined by Halbwachs. In the section on cultural memory preserved in the content of legends, we draw on both Jason’s view of the proximity of place, time, and experience that constitutes the reality dimension of legends and Assman’s techniques of visualizing memory, namely attachment to time and place, attachment to the group, and the history reconstruction. Some of the conclusions drawn at the end of the study include: The journal served as an external memory by keeping records on four topics: folklore studies, introduction of folklorists, current folklore events, and civil folklore archives. The articles on legends published in the journal have a cultural memory function in the following three areas: Recording the understanding of the legend genre in Turkish folklore studies. Second, documenting the development of legend research in Turkey. Third, preserving the legendary cultural events, individuals, situations, and values that are orally transmitted in Turkey. In other words, preserving what is to be remembered through the content of the legend.
References
Acarlı, S. (2025). Konya’da halk inançları ve efsaneler bağlamında mevlana’nın babasına ait sanduka ile tavus baba türbesi. Lisans Araştırma Yayımlanmamış Ödevi. Danışman: A. Zherdieva. Ankara Üniversitesi, DTCF, Halkbilimi Bölümü., G. K. (2021). “Türk Folklor Araştırmaları Dergisindeki Sözlü Anlatım Türleri Konulu Makaleler Bibliyografyası”, KÜLTÜRK, 4, 11-70.
Akyüz, H. (1954). “Şebinkarahisar Kalesi”, TFA, 62, 988.
Albayrak, N. (2012). “Türk Folklor Araştırmaları”, TDV İslâm Ansiklopedisi, 5, 540-541. Erişim: https://islamansiklopedisi.org.tr/turk-folklor-arastirmalari (10.01.2025).
Arseven, V. (1955). “Karakurt Hamamı”, TFA, 77, 1219-1220.
Assmann, J. (2001). Kültürel Bellek (Çev. A.Tekin). İstanbul: Ayrıntı.
Aytekin, O. (2023). Osmanlı Dönemi’nde Ardanuç Darphanesinde Basılan Nadir Sikke Örnekleri. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (1), 132-156. https://doi.org/10.22466/acusbd.1273992.
Baraz, T., Tetik S. & Özcan N. (1986). Türk Folklor Araştırmaları Dergisi Konu-Yazar Kaynakçası. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi.
Batur, M. (1964). “Gölpazar’ında İnanış ve Rivayetler”, TFA, 180, 3461.
Bekki, S. (2021). “Dünden Bugüne Halk Hekimliği Üzerine Düşünceler”, Halk Kültüründe Sağlık, (Ö.Ceylan Ed.), (ss. 33-37). İstanbul: Motif Vakfı.
Beysanoğlu, Ş. (1974). “Diyarbakır’dan Beş Efsane”, TFA, 302, 7094.
Binbir Gece Masalları-C.2/2. (2000). (Çev. A.Ş.Onaran). İstanbul: YKY.
Bishop, H. J. (2018). “Memory and Legend: Recollections of Penal Times in Irish Folklore”, Folklore, 129:1, 18-38, https://doi.org/10.1080/0015587X.2017.1388006
Boratav, P. N. (2006). Az Gittik Uz Gittik. Ankara: İmge.
Çınar, Y. (1972). “Urfa Yöresinde Karakoyun Efsanesi”, TFA, 276, 6374-6375.
Çobanoğlu, Ö. (2023). “Cumhuriyetimizin Yüzüncü Yılında Türk Halk Bilimi Çalışmalarının Genel Bir Değerlendirmesi”, Türk Dili, 862, 41-77.
Dalgün, G. (1953). “Kastin Ne Moni”, TFA, 45, 709.
Elmas, Y. (1961). “Kızıl Elma Efsanesi”, TFA, 146, 2511-2512.
Elmas, Y. (1962). “Varvara ve Turhal Efsaneleri”, TFA, 160, 2891-2892.
Gökalp, M. (1954). “Keşişin Kızı”, TFA, 58, 926-927.
Gökalp, M. (1968). “Güllü Paşa Kız”, TFA, 226, 4761.
Güleç, H. (1970). “Bayburt’ta Dikmetaş Efsanesi”, TFA, 248, 5562.
Gülseren, C. (2020). “Ahmet Şentürk”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. https://teis.yesevi.edu.tr/+madde-detay/ahmet-senturk. Gülüm, E. (2023). Folkloric Memory: (Re)Connecting The Dots For Broader Perspectives. Memory Studies, 16 (6), 1-18. https://doi.org/10.1177/17506980231204175.
Gündoğan, T. (2008). Türk Folklor Araştırmalar Dergisi Dergi İndeksi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
Gürçayır Teke, S. (2016). Türk Halk Biliminde Derleme–Çalışmalar, Tartışmalar. Ankara: Grafiker.
Güvenir, A. (1977). “Afyon’un Dişli Köyüne Ait ‘Altı Altın Kazan’ Efsanesi”, TFA, 336, 8054.
Güzel, A. O. (1979). “Paşa Kayaları Efsanesi”, TFA, 357, 8641.
Halbwachs, M. (2017). Kolektif hafıza (Çev. B. Barış). Ankara: Heretik.
Hınçer, İ. (1949). Türk Folklor Araştırmaları’nı niçin çikariyoruz?, TFA, 1, 1.
Hınçer, B. (1980). “Allahaısmarladık”, TFA, 366, 8877.
Hınçer, B. (2023). “İhsan Hınçer ve Türk Folklor Araştırmaları”, TFA, 367, 10-17.
İmer, A. (1963). “İstanbul Boğazı Efsanesi”, TFA, 164, 2997-2298.
İstanbullu, S. (2016). “Türk Folklor Araştırmaları Dergisi Müzik Yazıları Bibliyografyası”, Akademik Bakış Dergisi, 54, 484-505.
Jason, H. (1971). “Concerning the "Historical" and the "Local" Legends and Their Relatives”, The Journal of American Folklore, 84 (331), 134-144.
Karahan, B. S. (1969). “Hekimhan’dan Altı Efsane”, TFA, 243, 5438-5439.
Kırzıoğlu, M. F. (1969). “Kars’a Ait Beş Efsane”, TFA, 244, 5449-5452.
Kızıldağ, Edip (1977). “Rüya Satın Alan Çoban”, TFA, 332, 7936-7937.
Lotman, Y. (1992). İzbrannıye stat’i. Tallinn: Aleksandra.
Nandy, A. (1995). “History's forgotten doubles”. History and Theory, 34 (2), 44-66.
Nora, P. (2022). Hafıza mekanları (Çev.M.E. Özcan). Ankara: Doğu Batı.
Orkun N. (1954). Türk Folklor Araştırmaları. Türk Yurdu, 4, 322.
Önder, A. R. (1963). “Gül Baba Efsanesi”, TFA, 162, 2941.
Önder, A. R. (1976). “Mama Hatun Efsanesi”, TFA, 326, 7750-7751.
Önder, A. R. (1977). “Altın Kalbur”, TFA, 331, 7911-7912.
Önder, M. (1954). “Konya’da Tavus Baba Efsanesi”, TFA, 54, 860.
Önder, A. R. (1962). “Bir Efsane Baharat ve Atik”, TFA, 156, 2772.
Önder, M. (1967). “Eğirdir”, TFA, 219, 4553.
Örnek, S. V. (1977). Türk halkbilimi. İstanbul: İş Bankası.
Özder, M. A. (1966). “Şavşat’ta Yığılı Yayla ve Satıl-El Kalesi”, TFA, 205, 4151-4153.
Özder, M. A. (1969a). “Ardanuç Gevhernik Kalesi ve Nazarla İlgili Bir Efsane”, TFA, 235, 5200.
Özder, M. A. (1969b). “Ardanuç Gevhernik Kalesi Üstüne Başka Bir Efsane”, TFA, 237, 5270-5271.
Öztelli, C. (1967). Folklorun konusu ve derleme metodu. TFA, 214, 1-2.
Sakaoğlu, S. (1978). “İğde Yolu ve Ersandık Efsaneleri”, TFA, 352, 8493.
Sarıyıldız, B. (2022). Anadolu’nun fethi döneminde Şebinkarahisar Kalesi (1018-1081). Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 53, 156-166. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1067646.
Saygı, O. (1970). “Sarıgöl-Dömeke Savaşında Türk Mucizesi”, TFA, 255, 2753.
Saygı, O. (1958). “Genç Osman ve ‘Şeyh Murtaza’ Efsanesi”, TFA, 108, 1732-1733.
Seyidoğlu, B. (1977). “Mit, Masal ve Lejand”, TFA, 338, 8085-8086.
Şakar, G. (2025). Yerel Efsane Araştırmaları. Lisans Araştırma Yayımlanmamış Ödevi. Danışman: A.Zherdieva. Ankara Üniversitesi, DTCF, Halkbilimi Bölümü.
Tan, N. (1979). “Türk Folkloru’un büyük kaybı”, TFA, 364, 8843.
Türkmen, F. (1977). “101 Anadolu Efsanesi”, TFA, 335, 8017.
Ulunay, R. C. (1963). “Ramazan Mekabeleri”, TFA, 163, 2967.
Urhan, C. (2020). Türk Folklor Araştırmaları Dergisi’ndeki Masalların İncelemesi. Ankara: T.C. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Yüksek Lisans Tezi).
Uyguner, M. (1956). “Anadolu ve Efsaneleri”, TFA, 84, 1331-1332.
Üçyıldız, C. N. (1978). “Yedi Gardaşlar Efsanesi”, TFA, 348, 8378-8379.
Ünver, A. S. (1949). “Ayasofya Türk Efsaneleri Hakkında”, TFA, 1, 9-13.
Zherdieva, A. (2013). Legend as a form of cultural memory. VIIth International Cultural Studies Symposium. Memory and Culture. Bilkent University. CD.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Asya, Çiğdem Kara
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
