Kanonik Otobiyografiden Otokurgusal Anlatıya: Demir Özlü’nün İthaka’ya Yolculuk Romanında Özdeşlik ve Kurgu

Özdeşlik ve Kurgu

Özet

Postmodern yazarların kurguyla bilinçli oyunları ve bunları yapıtlarında sergilemeleriyle birlikte, gerçeklik vaadinde bulunan tarihsel roman, (oto)biyografi gibi anlatı türlerinin salt biçim açısından değil, onlara yaklaşım yöntemlerinin de yeniden değerlendirildiği bir süreç yaşanmıştır. Bir süredir de, artık postmodern olmak istemeyen bir yazının öne çıkışı üzerinde durulmakta, yeni bir gerçeklik arayışı etrafında biçimlenen bu yazının postmodern sonrası yeni yazma biçimleri olduklarını ortaya koymaya odaklanan çalışmalar –ülkeden ülkeye değişmekle birlikte- belirgin bir şekilde artmaktadır. Yeni bir ‘yazma biçimi’ ve ‘okuma biçimi’ (Philippe Lejeune) olarak nitelendirilen otokurgu/otokurmaca da bu tartışmaların merkezine yerleştirilmektedir. 1950 kuşağı Türk edebiyatının önemli temsilcilerinden Demir Özlü’nün İthaka’ya Yolculuk romanı da söz konusu yeni yazma biçimine, dolayısıyla da yeni okuma biçimine uygun bir örnek sunmaktadır. Bu çalışma, hem kurgu olduğunu ilan eden hem de otobiyografik gerçeklik vaadinde bulunan İthaka’ya Yolculuk’un, kanonik otobiyografinin yazar, anlatıcı, figür özdeşlik koşulunu (Lejeune) nasıl sağladığını yazarın kendi anı ve mektupları ile onun yaşamının yakın şahitleri olan kardeşlerinin anılarından hareketle ortaya koymayı, romanın bir otokurgu olduğunu göstermeyi hedeflemektedir.